Jeszcze wiosną władze Słupska lekceważyły ostrzeżenia przed drastycznym wzrostem kosztów ogrzewania, uznając interwencję radnego Kacpra Moroza za „wyrażanie stanowisk światopoglądowych”. Dziś, po jesiennej interpelacji radnego wymuszającej ujawnienie twardych danych budżetowych, Ratusz musiał przyznać się do skali problemu. Zaliczki na ogrzewanie w mieszkaniach komunalnych wzrosły w dwa lata o ponad 45%, niedopłaty lokatorów sięgnęły blisko 1,5 mln zł, w całym 2026 roku do sieci ciepłowniczej nie podłączono ani jednej miejskiej kamienicy, a na zasiłki celowe na opał miasto wydało do końca października niespełna 23 tys. zł, proponując najuboższym wsparcie żywnościowe, by sami odłożyli na węgiel.
Wiosenne ostrzeżenia zbyte urzędniczym pouczeniem
Sprawa ma swój początek 27 maja 2026 r., kiedy radny Rady Miejskiej w Słupsku Kacper Moroz skierował do Prezydent Krystyny Danileckiej-Wojewódzkiej interpelację (sygn. IN.58.2026) dotyczącą strategicznych i finansowych konsekwencji unijnej polityki klimatycznej dla mieszkańców oraz budżetu miasta. Radny zwracał w niej uwagę na koszty wynikające z pakietu „Fit for 55” oraz rozszerzenia systemu handlu emisjami ETS 2 na transport i ogrzewanie budynków, co według przytoczonych analiz oznacza wydatki na termomodernizację rzędu nawet 150 tys. zł na dom jednorodzinny oraz skok rachunków za ogrzewanie węglowe o 7,5 tys. zł rocznie.
W swoim wystąpieniu Kacper Moroz powołał się bezpośrednio na oficjalny dokument miejski – „Strategię Rozwiązywania Problemów Społecznych w mieście Słupsku na lata 2019–2025+ ze szczególnym uwzględnieniem obszaru rewitalizacji – POLITYKA SPOŁECZNA SŁUPSK 2025+” – w którym sam samorząd wskazał ubóstwo energetyczne jako jeden z najpoważniejszych problemów społecznych miasta, szczególnie na obszarach rewitalizowanych. Radny ostrzegał, że rosnące koszty energii i centralnego ogrzewania wpędzą najuboższe gospodarstwa domowe w spiralę zadłużenia czynszowego, uderzą w lokalnych przedsiębiorców i zmuszą budżet Słupska do finansowania zasiłków celowych chroniących mieszkańców przed odcinaniem dostaw ciepła i prądu. Na koniec zwrócił się do Prezydent Miasta o jednoznaczne zajęcie stanowiska, czy popiera regulacje prowadzące do wzrostu kosztów życia obywateli.
W odpowiedzi z 8 czerwca 2026 r. (sygn. GKIOŚ.ROŚ.0003.5.2026.IŻ) Zastępca Prezydenta Miasta Słupska, Marta Makuch, uchyliła się od merytorycznego odniesienia do przedstawionych zagrożeń. Powołując się na art. 24 ustawy o samorządzie gminnym, pouczyła radnego, że „poglądy, przekonania ideowe czy ocena działalności podmiotów politycznych nie stanowią przedmiotu interpelacji”, a sam instrument „nie służy do prowadzenia polemiki politycznej ani do wyrażania stanowisk światopoglądowych”.
Jesienne „sprawdzam” – Ratusz ujawnia twarde dane
Wraz z rozpoczęciem sezonu grzewczego 2026/2027, w dniu 28 października 2026 r., radny Kacper Moroz złożył kolejną interpelację (sygn. IN.67.2026). Wskazał w niej, że dla tysięcy słupskich rodzin, emerytów, rencistów oraz lokatorów zasobu komunalnego rachunki za centralne ogrzewanie i ciepłą wodę nie są „stanowiskiem światopoglądowym”, lecz twardym problemem bytowym, natomiast zaopatrzenie w ciepło, zarządzanie zasobem komunalnym i pomoc społeczna należą do podstawowych zadań własnych gminy. Wychodząc naprzeciw czerwcowym oczekiwaniom Ratusza, radny sformułował osiem szczegółowych pytań opartych wyłącznie na danych finansowych i statystycznych.
10 listopada 2026 r. Urząd Miejski udzielił odpowiedzi (sygn. ZN.GM.0003.5.2026.MG), pod którą tym razem podpisała się druga Zastępca Prezydenta, Beata Chrzanowska (Koalicja Obywatelska). Z przedstawionego dokumentu wyłania się szczegółowy obraz kryzysu w słupskim zasobie komunalnym i systemie wsparcia społecznego:
-
Ponad dwukrotny skok stawek taryfowych i zaliczki wyższe o 45,7% w dwa lata: Z zestawienia Ratusza wynika, że jeszcze do sierpnia 2022 r. (pierwotna taryfa XVII EC ENGIE) stawki wynosiły 47,62 zł netto za GJ ciepła oraz 10 356,58 zł netto za MW mocy zamówionej (plus opłaty przesyłowe od 13,85 do 21,31 zł/GJ). W obecnie obowiązującej taryfie XIX stawki sięgają już 111,00 zł netto za GJ oraz 20 074,50 zł netto za MW mocy zamówionej, do czego dochodzą opłaty przesyłowe od 22,43 do 35,59 zł netto za GJ oraz od 3 404,74 do 7 815,22 zł netto za MW. Przez niemal trzy lata (od października 2022 r. do 30 czerwca 2025 r.) faktyczne koszty na fakturach hamował rządowy system rekompensat. Po wygaśnięciu dopłat 1 lipca 2025 r. koszty uderzyły bezpośrednio w lokatorów. W rezultacie suma zaliczek na centralne ogrzewanie w mieszkaniach komunalnych wzrosła w 2025 r. o 19%, a w 2026 r. o kolejne 22,4% rok do roku (skumulowany wzrost o 45,7% w dwa lata). Opłaty za podgrzanie wody wzrosły odpowiednio o 7,9% w 2025 r. oraz o 5,1% w 2026 r.
-
Prawie 1,5 mln zł niedopłat i „ślepy” system księgowy PGM: Łączna kwota niedopłat z tytułu rozliczeń kosztów centralnego ogrzewania i ciepłej wody w zasobie komunalnym za ostatnie 12 miesięcy wyniosła aż 1 476 652 zł (przy nadpłatach w wysokości 816 782 zł). W tym samym okresie narastające zaległości odnotowano w 379 lokalach komunalnych wyposażonych w centralne ogrzewanie. Jednocześnie Ratusz przyznał, że nie ma możliwości ustalenia kwoty zadłużenia lokatorów z tytułu samego ogrzewania i ciepłej wody ani określenia, czy zaległości w 379 lokalach wynikają z niedopłat za ciepło. Wynika to ze sposobu księgowania wpłat w miejskiej spółce PGM – należności od najemców trafiają jedną kwotą do zbiorczych rejestrów „czynsz” oraz „opłaty za świadczenia” (obejmujących łącznie wodę, ścieki, odpady, C.O. i ciepłą wodę), bez przypisania wpłat do poszczególnych składników.
-
Zero podłączonych budynków komunalnych w 2026 roku: Na pytanie radnego o liczbę budynków i lokali komunalnych przyłączonych w 2026 roku do miejskiej sieci ciepłowniczej padła jednozdaniowa odpowiedź: „Do miejskiej sieci ciepłowniczej w 2026 r. nie podłączono budynków komunalnych”. Dopiero na lata 2027–2028 miasto planuje przyłączenie 24 budynków (15 w 2027 r. i 9 w 2028 r.) za kwotę 11,1 mln zł, opierając się głównie na unijnym dofinansowaniu z mechanizmu ZIT. Z kolei w ramach miejskiego programu dotacji do wymiany źródeł węglowych w 2026 r. zawarto jedynie 21 umów na łączną kwotę 144 800 zł, przy czym Ratusz wprost wskazał, że uchwalony we wrześniu 2025 r. regulamin dotacji nie przewiduje żadnych kryteriów wsparcia dla rodzin dotkniętych ubóstwem energetycznym.
-
Opóźnienia w wypłacie bonu ciepłowniczego: Wyliczając działania osłonowe, władze miasta powołały się na rządowy bon ciepłowniczy (ustawa z 12 września 2025 r.) oraz dodatki mieszkaniowe (2,66 mln zł dla 951 gospodarstw). Dane ujawniły jednak zatory przy obsłudze drugiej edycji bonu ciepłowniczego: choć nabór wniosków trwał od 1 lipca do 31 sierpnia 2026 r., to według stanu na 3 listopada (na 2 680 złożonych wniosków) 192 wnioski nadal pozostawały w trakcie rozpatrywania, a wypłatę przyznanych świadczeń (2,678 mln zł dla 2 431 rodzin) zaplanowano dopiero na pierwszą połowę listopada.
-
22 825 zł na zasiłki opałowe i „żywność zamiast węgla”: W budżecie miasta na 2026 r. zabezpieczono ogólną pulę 500 000 zł na zasiłki celowe, nie wyodrębniając w niej pozycji na ogrzewanie i opał. Do 31 października 2026 r. na zasiłki celowe przeznaczone na zakup opału i pokrycie kosztów ogrzewania wydatkowano 11 700 zł dla 40 gospodarstw domowych (średnio 292,50 zł na rodzinę), a w formie specjalnych zasiłków celowych – 11 125 zł dla 18 gospodarstw domowych (średnio 618,05 zł na rodzinę). Łącznie wsparciem objęto 58 rodzin na kwotę 22 825 zł. W tym samym punkcie Ratusz poinformował, że aby złagodzić skutki rosnących kosztów ogrzewania, część rodzin objęto zwiększonym wsparciem na zakup żywności z rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu”, co – jak wyjaśniono w piśmie – „ma na celu odciążenie budżetów domowych tak, aby rodziny mogły przeznaczyć większą część własnych środków na zakup opału i zabezpieczenie potrzeb związanych z ogrzewaniem mieszkań w okresie jesienno-zimowym”.
-
Brak diagnozy skali ubóstwa energetycznego: Ratusz nie przedstawił żadnych aktualnych danych liczbowych obrazujących skalę ubóstwa energetycznego w Słupsku, przytaczając w zamian ogólne założenia z przygotowywanej Strategii Rozwoju Polityki Społecznej dla Miasta Słupska na lata 2026–2032 o potrzebie „przeciwdziałania mechanizmom reprodukcji ubóstwa w czasie”.
Rozwiązania systemowe: Program „ZIMA 2026: Tańsza Energia”
W odpowiedzi na bezradność lokalnej polityki osłonowej radny Kacper Moroz wskazuje na konieczność wdrożenia kompleksowych rozwiązań obniżających koszty energii u źródła, zawartych w 10-punktowym pakiecie „ZIMA 2026: Tańsza Energia” przygotowanym przez ugrupowanie Rozwój Plus Mateusza Morawieckiego. Program ten zakłada odejście od doraźnych dopłat na rzecz trwałego ścięcia rachunków: obniżkę cen prądu o 33% w oparciu o prezydencki projekt Karola Nawrockiego (zmniejszenie podatku VAT z 23% do 5% oraz likwidacja opłat mocowej, OZE, kogeneracyjnej i przejściowej, co przyniesie rodzinie ok. 900 zł oszczędności rocznie), obowiązkową korektę taryf ciepłowniczych w ciągu 30 dni od spadku cen paliwa (obniżka o min. 10 zł brutto na GJ, dająca ok. 400 zł oszczędności w sezonie), uruchomienie „Polskiego Gazu Kosztowego” dla ciepłowni po realnych kosztach krajowego wydobycia wspartego 60-procentową opłatą od nadzwyczajnych zysków spółek gazowych, a także uwolnienie rynku węgla i pelletu poprzez likwidację barier regulacyjnych (spadek cen pelletu z obecnych 2700–3000 zł do 1700–1800 zł za tonę, co pozwala zaoszczędzić w budżecie domowym od 2200 do nawet 5200 zł rocznie).
Radny Kacper Moroz ze Stowarzyszenia Rozwój Plus tak to komentuje:
„Zestawienie obu odpowiedzi Ratusza – z czerwca i z listopada – pokazuje pełną skalę hipokryzji i bezradności władz Słupska. Kiedy w maju ostrzegałem przed uderzeniem kosztów ogrzewania w najuboższych mieszkańców i budżet miasta, pani wiceprezydent Marta Makuch pouczała mnie o artykułach ustawy i zarzucała uprawianie ideologii. Gdy przyszedł sezon grzewczy i zażądałem konkretnych liczb, pani wiceprezydent Beata Chrzanowska musiała podpisać dokument, który w stu procentach potwierdził moje ostrzeżenia.
Mamy w Słupsku skumulowany wzrost zaliczek na ogrzewanie o ponad 45 procent w dwa lata, prawie 1,5 miliona złotych niedopłat i 379 mieszkań komunalnych z rosnącym zadłużeniem. Jednocześnie miejska spółka PGM wrzuca wpłaty lokatorów do jednego worka i rozkłada ręce, twierdząc, że nie potrafi wyliczyć, jaką część długu stanowi samo ogrzewanie. Przez cały 2026 rok miasto nie podłączyło do sieci ciepłowniczej ani jednego budynku komunalnego, na zasiłki opałowe wydało do końca października niespełna 23 tysiące złotych na całe miasto, a w oficjalnym dokumencie tłumaczy, że daje ubogim rodzinom zasiłki na jedzenie z rządowego programu, żeby ze swoich odłożyły na węgiel.
Słupszczanie nie chcą urzędniczej nowomowy o „reprodukcji ubóstwa” ani radzenia, jak oszczędzać na obiadach, by kupić węgiel. Dlatego na poziomie lokalnym zażądam pilnej kontroli w spółce PGM w celu uporządkowania ewidencji zadłużenia oraz realnego zwiększenia puli osłonowej i inwestycyjnej w budżecie na 2027 rok, a na poziomie krajowym – jako Rozwój Plus – domagamy się natychmiastowego przyjęcia naszych rozwiązań, które przełożą się między innymi na obniżenie rachunków za prąd i ciepło.”
