IN.53.2026
Szanowna Pani Prezydent,
Zwracam się z niniejszą interpelacją w przedmiocie jednego z najważniejszych zobowiązań, jakie na samorząd gminny – jako organizatora i organ prowadzący placówki pracujące z dziećmi – nakłada obowiązujące prawo: obowiązku wdrożenia, utrzymania i kontrolowania standardów ochrony małoletnich.
Dnia 15 lutego 2024 r. weszła w życie tzw. ustawa Kamilek (ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw), która znowelizowała ustawę z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (dalej: „ustawa”). Ustawa ta, uchwalona w odpowiedzi na tragiczną śmierć 8-letniego Kamilka z Częstochowy, zmienia paradygmat myślenia o ochronie dzieci w Polsce – nie ogranicza się do reagowania na przemoc, lecz przede wszystkim nakazuje jej zapobieganie przez systemowe wdrożenie procedur prewencyjnych i interwencyjnych we wszystkich placówkach pracujących z dziećmi.
Zgodnie z art. 22b ustawy obowiązek wprowadzenia standardów ochrony małoletnich spoczywa na każdym organie zarządzającym jednostką systemu oświaty, a także na każdym organizatorze działalności oświatowej, opiekuńczej, wychowawczej, artystycznej, rekreacyjnej i sportowej skierowanej do małoletnich. Przepis ten obejmuje zatem wprost:
- szkoły podstawowe i ponadpodstawowe prowadzone przez Miasto Słupsk,
- przedszkola i oddziały przedszkolne,
- placówki artystyczne, świetlice, Młodzieżowe Domy Kultury i ogniska wychowawcze,
- publiczne instytucje kultury organizujące zajęcia dla dzieci – domy kultury, biblioteki z sekcjami dla dzieci i młodzieży, galerie i inne instytucje miejskie.
Standardy, zgodnie z art. 22c ustawy, muszą określać m.in.: zasady bezpiecznych relacji między personelem a małoletnimi, procedury interwencji w razie podejrzenia krzywdzenia, procedury zawiadamiania organów ścigania i sądu opiekuńczego, zasady ochrony dzieci przed szkodliwymi treściami online, plan wsparcia dziecka po ujawnieniu krzywdzenia, a także obowiązek oceny standardów co najmniej raz na dwa lata z pisemną dokumentacją wniosków. Standardy muszą ponadto być publicznie dostępne – opublikowane na stronie internetowej placówki oraz wywieszone w widocznym miejscu, zarówno w wersji pełnej, jak i skróconej, przeznaczonej dla dzieci.
Za niewykonanie obowiązku wdrożenia standardów odpowiedzialność wykroczeniowa przewidziana w art. 23b ustawy grozi grzywną do 250 zł albo naganą, a przy ponownym stwierdzeniu – grzywną nie niższą niż 1000 zł. Jednak wagę tego obowiązku trudno mierzyć wyłącznie w kategoriach sankcji: chodzi o realne bezpieczeństwo dzieci korzystających z miejskich placówek.
Prezydent Miasta, jako organ prowadzący szkoły i przedszkola, sprawuje nadzór nad ich działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, obejmujący m.in. przestrzeganie przepisów dotyczących bezpieczeństwa uczniów (art. 57 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe). Równolegle Prezydent Miasta pełni funkcję organu kontrolującego wypełnianie przez pracodawców obowiązku weryfikacji personelu w rejestrach karnych (art. 22y u.p.z.p.t.s. w zw. z art. 21 ustawy) – jest to jedno ze szczególnych uprawnień przysługujących mu z mocy prawa. Nadzór pedagogiczny nad szkołami i placówkami oświatowymi spoczywa natomiast na Kuratorium Oświaty, które może wchodzić do placówek, przeglądać dokumentację, obserwować zajęcia, a stwierdzone istotne uchybienia ma obowiązek zgłaszać organowi prowadzącemu.
Wobec powyższego, mając na uwadze zarówno doniosłość omawianej regulacji, jak i fakt, że od wejścia jej w życie minęło ponad trzynaście miesięcy, proszę o odpowiedź na poniższe pytania.
- Czy wszystkie szkoły, przedszkola i inne jednostki oświatowe prowadzone przez Miasto Słupsk wdrożyły standardy ochrony małoletnich zgodnie z art. 22b i art. 22c ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich? Jeżeli nie – ile placówek nie wypełniło dotychczas tego obowiązku i z jakich przyczyn?
- Czy Prezydent Miasta, jako organ prowadzący, przeprowadził formalną weryfikację faktu wdrożenia standardów w podległych mu placówkach oświatowych? Jeżeli tak – proszę o wskazanie, w jakiej formie, przez kogo i w jakim terminie kontrola była prowadzona.
- Czy w każdej placówce wyznaczono osobę odpowiedzialną za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu, a także osobę odpowiedzialną za przygotowanie personelu do stosowania standardów?
- Czy standardy zostały opublikowane na stronach internetowych wszystkich placówek oraz wywieszone w ich lokalach w widocznym miejscu, w wersji pełnej i skróconej przeznaczonej dla małoletnich?
- Czy we wszystkich placówkach przeprowadzono szkolenie personelu z zakresu stosowania standardów i jak zostało ono udokumentowane?
- Czy Miasto podjęło działania zmierzające do weryfikacji karalności nowo zatrudnianych pracowników i wolontariuszy mających kontakt z dziećmi w rejestrach, o których mowa w art. 21 ustawy (Krajowy Rejestr Karny, Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym)?
- Czy w jakiejkolwiek placówce odnotowano incydenty lub zdarzenia zagrażające dobru małoletniego w rozumieniu standardów? Jeżeli tak – jak zostały udokumentowane i jakie działania podjęto?
- Które z miejskich instytucji kultury (np. Słupski Ośrodek Kultury, Miejska Biblioteka Publiczna, inne) prowadzą zajęcia lub działalność skierowaną do małoletnich i w związku z tym podlegają obowiązkowi z art. 22b ustawy?
- Czy wszystkie wymienione instytucje wdrożyły standardy ochrony małoletnich? Jeżeli nie – proszę o wskazanie, które instytucje nie wywiązały się z tego obowiązku i jaki jest planowany termin jego realizacji.
- Jaka struktura nadzoru i kontroli nad realizacją tego obowiązku funkcjonuje w odniesieniu do miejskich instytucji kultury jako podmiotów podległych Miastu – czy i w jaki sposób Prezydent jako organizator weryfikuje faktyczne wdrożenie standardów?
- Czy w instytucjach kultury przeprowadzono szkolenia personelu oraz czy standardy są publicznie dostępne w sposób wymagany ustawą?
- Jakie działania koordynacyjne podjął Urząd Miejski w Słupsku po 15 lutego 2024 r. w celu wsparcia podległych placówek w prawidłowym wdrożeniu standardów – czy wydano wytyczne, przeprowadzono szkolenia dla dyrektorów, opracowano wzorcowe dokumenty?
- Czy i w jakiej formie Miasto Słupsk współpracuje z Kuratorium Oświaty w Gdańsku (Delegatura w Słupsku) w zakresie weryfikacji realizacji standardów ochrony małoletnich w szkołach i placówkach?
- Czy Prezydent Miasta planuje cykliczne, systemowe kontrole realizacji standardów ochrony małoletnich w podległych jednostkach? Jeżeli tak – z jaką częstotliwością i w jakiej formie?
- Czy zostały dotychczas wszczęte przez Miasto jakiekolwiek postępowania lub podjęte inne działania w związku ze stwierdzonym niewykonaniem obowiązku, o którym mowa w art. 23b ustawy?
/-/ Kacper Moroz
Radny
Rady Miejskiej w Słupsku
